TARİHİ İPEKYOLU ÜZERİNDEKİ AKSARAY’IN ULAŞILABİLİRLİĞİ NE DURUMDA?

  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
  • Yorumlar
TARİHİ İPEKYOLU ÜZERİNDEKİ AKSARAY’IN ULAŞILABİLİRLİĞİ NE DURUMDA?
Tüm dünya ticaretini şekillendiren İpek yolu ve Baharat yolu güzergahlarında olan Aksaray’ın gelişen, büyüyen ve önemini koruyan bir şehir olması da yol kesen eşkıyanın kalmadığı günümüzde öncelikle Ulaşım güzergahında veya yakınında olmaktan geçiyor.

Aksaray ve ilçelerinin karayolu, demiryolu, havayolu ve denizyoluna erişimini konu alan bu yazının Aksaray ile ilgili politika yürütücüleri için derli toplu bir doküman olarak faydalı olmasını diliyoruz.

Ticaret Yolları Gelişimi

Dünyadaki İmparatorlukların büyümesinde ve çökmesinde, Adalet Sisteminin hızı ve adilliği ile Ticaret Yollarının kalitesi ve güvenliği vardır bence. Selçuklular da ve devamında Osmanlı’nın büyümesi genişlemesinin ve imparatorluk olmasının altyapısında Ticaret ve Seyahat Yollarının emniyeti ve Türk adaleti vardır. Hanlar, kervansaraylar ve yanında tüccarların yol emniyeti ve ticarette kullanılan alım satımla ilgili problemlerin çözülmesindeki Adalet mekanizmasının hızı ve doğruluğu var. Bu ikisinin olmadığı yerde işler bozulur, piyasa zorbalık, karaborsa ve eşkıyaya kalır.

Bu yüzden Roma imparatorluğu “Bütün yollar Roma’ya çıkar” söylemini Roma Hukuku ile besleyerek fiziksel olarak gerçekleştirmiştir. Amerika’nın keşfiyle zenginleşen İspanyolların mahkemelerinden adil kararlar verilmediği zaman, İspanyol tüccarlar adil karar veren Hollanda’ya giderek Hollanda’yı dünyanın en büyük ticari limanlarının olduğu yere çevirdiler. Bugün Lahey uluslararası adalet divanının Hollanda’da olmasının sebebi budur.

Üzerine güneş batmayan imparatorluk denilen, İngiltere özellikle finans ve ticaret yollarının dünyanın finans merkezi Londra’ya ulaşımını sağlamadı mı? Sömürülen mallar ve doğal zenginlikleri İngiltere’nin içine kadar kazdırılan kanallarla sağladılar.

Amerika, dünya ticaretinin %85 inin yapıldığı denizyollarında nükleer denizaltılarla gezmesinin bir sebebi de ticaret güvenliği değil mi? Bugün korsanlar yok sayılır ama Sigorta firmalarını da sigortalayanlar Amerikalı.

Ve son olarak Çin, Tüm dünyadaki ticaret yollarını alt üst edecek, dünya nüfusunun %75 inin yaşadığı Asya, Avrupa ve Afrika’ya hızlı trenlerle 1-2 günde mal sevkiyatı yapacak, Yeni limanlar ile destekli hızlı demiryolu güzergahından oluşan “BRI: Belt & Road Initiative (Kuşak ve Yol Girişimi)” halk arasında Yeni İpekyolu güzergahı Amerika’yı çok endişelendiriyor. Dünya ticareti denizyolundan demiryoluna geçmesi, güvenlik ve süreyi çok kısaltacak. Pekinden başlayan bu yeni projenin de diğer ucu (ilginçtir ki!) yine Londra’ya çıkıyor.

Nasıl ki Osmanlı kontrolündeki Akdeniz ticaret yolları hakimiyetine alternatif Ümit Burnu güzergahının gelişmesi, Osmanlının ekonomik çöküşünü başlattı ise Çin-ABD ticaret savaşının da farklı bir ticaret iklimine geçmemizi sağlayacak.

KARAYOLU ULAŞIMI

Günümüze gelecek olursak:

Aksaray Merkezinden Türkiye’deki tüm il ve ilçe merkezlerine olan mesafe ve süre haritası hazırlandı. Aksaray’ın eğitim, ticaret, sanayi, tarım ve turizmden maksimum fayda elde etmesinin en önemli faktörlerinden birisi de erişilebilirliktir.

Bu nedenle Aksaray Merkezden hangi ile veya ilçesine kaç saatte gidilebilir, kam km yol gitmek gerekir, bu gidilen yerlerin nüfusu nedir, 1,2,5 saate Aksaray merkezden Türkiye’deki nüfusun yüzde kaçına ulaşılabilir gibi bilgiler hem potansiyel belirlemede hem de planlama yapmak için kritik bilgilerdir. 

Türkiye’nin navigasyon konusunda en önemli firmalarından olan Başarsoft’un hazırladığı “İlçeler Arası Mesafe Matrisi” verisinin Aksaray için olan verilerini haritalandırdığımızda karşımıza Şekil-1 deki gibi bir resim ortaya çıkıyor.

Şekil-1 Aksaray merkezden il ilçelere olan mesafelerin renklendirilmiş haritası

Tablo 1-a da da görüleceği üzere, Türkiye Nüfusunun %20’si Aksara’ya 300, %25’i 400 km , yaklaşık %40’ı ise 500 km içinde bulunmaktadır. Nüfusun %87’sine 750 km mesafe ile ulaşılabilmektedir.

Tablo-1 (a) Aksaray Merkezden başlayarak km aralığına göre erişilebilecek toplam nüfus, yüzdesi ve ilçe sayısı (Solda). (b) Süreye göre erişilebilecek nüfus ve yüzdesi(sağda)

Tablo 1-b de görüleceği üzere, Türkiye Nüfusunun sadece %6’sı Aksaray’a 3 saatlik mesafede, %22 si 5 saatlik mesafede, %25’i 6 saatlik mesafede, yaklaşık %40’ı ise 8 saatlik mesafede. 10 saatlik bir sürede ise Nüfusun %75 ine ulaşabiliyoruz.

Tablo-1 (a) Aksaray Merkezden başlayarak km aralığına göre erişilebilecek toplam nüfus, yüzdesi ve ilçe sayısı (Solda). (b) Süreye göre erişilebilecek nüfus ve yüzdesi(sağda)
Tablo 1-b de görüleceği üzere, Türkiye Nüfusunun sadece %6’sı Aksaray’a 3 saatlik mesafede, %22 si 5 saatlik mesafede, %25’i 6 saatlik mesafede, yaklaşık %40’ı ise 8 saatlik mesafede. 10 saatlik bir sürede ise Nüfusun %75 ine ulaşabiliyoruz.
Türkiye’deki her bir ilçenin Aksaray Merkeze olan mesafesini gösteren Şekil-2 de harita var.Şekil-2 Aksaray Merkezden hangi ilçeye kaç km olduğu ve km aralığından kaç ilçeye ulaşılabildiğini gösteren harita

DEMİRYOLU ULAŞIMI
TCDD demiryolu haritasından da açıkça görülebileceği üzere Aksaray, Nevşehir ve Kırşehir’in Etrafındaki illerden geçen demiryolu ağı maalesef Aksaray ve İlçelerine uğramıyor (Şekil D-1).
Türkiye’nin Kuzeyi ve Doğusunu Güneye bağlayacak hızlı demiryolu projeleri ile Samsun ve Erzincan tarafından Adana, Antalya aksına geçecek demiryollarının Aksaray’dan geçeceği müjdesini yıllardır duyuyoruz. Yeni otoyolun geçmesiyle kan kaybedecek ticaret ve sanayinin, özellikle ticari yük treni ile demiryolu ağına bağlanması önceliklidir.
Aksaray 4 ana yol güzergahında olduğu halde maalesef tren yolu geçmiyor. Ana güzergahta olmadığı halde, başka hiçbir il de de göremeyeceğimiz bir yatırım, tüm ilçelerine kadar demiryolu yapılmış Isparta ilimizde lobi ve siyasetin etkisi çok açıktır. (Şekil D-1 Sağ)

Şekil -D1 TCDD Demiryolu Haritasından Aksaray ve Civarı (sol), Isparta ve Civarı (Sağ) Kaynak: https://www.tcdd.gov.tr/uploads/demiryoluharitasi.jpg
Tren yoluna olan mesafe ve sürelere ek olarak lastikli (Kamyon, Tır) araçlarla nakliye Aksaray sanayisine ciddi bir zaman ve maliyet yükü getirmektedir.

HAVAYOLU ULAŞIMI
En yakınımızdaki Nevşehir havalimanının yer seçimi uygun olmadığından, ana ulaşım güzergahında olmadığından, Aksaray’a erişimin duble yol olmaması, Aksaray, Kırşehir, Ortaköy gibi düzenli servis hatlarının olmaması Aksaray’a erişilebilirliği zorlaştırıyor.
Aksaray’a ulaşım için kullanılan civar havalimanları Şekil H-1 dede görülebileceği şunlardır.

Aksaray merkezine 20 km mesafede yapılan, inşaatının %75 i tamamlanan ama faaliyete açılmadan durdurulan Aksaray havalimanında tuz gölünde talim yapan THK Üniversitesine bağlı bir yatırım yapılabilir. Sonrasında verimli bulunması durumunda sanayici ve özellikle gurbetçilerin kullanabileceği bir havalimanına dönüşebilir.

Şekil H1: Aksaray ve Civarı Havalimanları Haritası. Kaynak: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü https://ehizmet.shgm.gov.tr/ManiaWeb/index.xhtml
DENİZYOLU ULAŞIMI
Aksaray’a farklı güzergahlardan gelecek mallar için etraftaki limanları incelediğimizde Tablo 5 deki mesafe ve zamanlara göre en yakın ve kısa istasyon Mersin Limanı, İskenderun, Alanya, Antalya Zonguldak İzmit ve Samsun Limanları da incelenmiştir.SONUÇ OLARAK
Aksaray’ın Karayolu dışında diğer ulaşım modlarına erişilebilirlik karnemiz zayıftır.
Karayolu erişilebilirliği yeni otoban ile de iyileşme göstermemektedir. Ayrıca yeni otoyolun azaltacağı eski E90 güzergahı trafiğinin Aksaray ticaretine taşıdığı risk azaltılmalıdır.
Liman, Demiryolu ve Havalimanına erişilebilirliğimizin ayrı ayrı şekilde incelenmesi ve iyileştirici projelerin planlanması gereklidir.
Limanlarla ilgili bir yatırım yapılamayacağı açıktır, Demiryolu erişilebilirliği en reel olanı iken yarım kalmış Havalimanının hem lojistik hem de sivil ve askeri eğitimlere açılarak ekonomiye katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

 

Araştırma haber: Ahmet DABANLI

 


  • 1
    SEVDİM
  • 0
    ALKIŞ
  • 0
    KOMİK
  • 0
    İNANILMAZ
  • 0
    ÜZGÜN
  • 0
    KIZGIN
793 sürücüye 532 bin 341 lira cezaÖnceki Haber

793 sürücüye 532 bin 341 lira ceza

AKSARAY'DA 39 OKULDA 5 GÜN YÜZ YÜZE EĞİTİM YAPILACAKSonraki Haber

AKSARAY'DA 39 OKULDA 5 GÜN YÜZ YÜZE EĞİT...

Yorum Yazın

Başka haber bulunmuyor!